Mutfak gideri tıkanıklığı çoğu zaman yağ, yemek artığı ve deterjan kalıntısının boru çeperinde zamanla birikmesiyle oluşur. Özellikle sıcakken dökülen yağ, boruda soğuyunca katılaşır ve diğer artıkları tutar. Bu yüzden sahada mutfak giderini en sık tıkanan giderlerden biri olarak görüyoruz. Aşağıda nedenleri, evde yapabileceklerinizi ve ne zaman usta çağırmanız gerektiğini anlattık.
Mutfak gideri tıkanıklığı neden sık olur?
Sahada gördüğümüz nedenler birbirine çok benzer. Ancak çoğu zaman tek bir neden değil, birkaç alışkanlık bir araya gelir:
- Kızartma ve yemek yağının evyeye dökülmesi
- Pirinç, makarna ve kahve telvesi gibi artıkların gidere kaçması
- Deterjan kalıntısının yağla birlikte boru çeperinde birikmesi
- Gider borusunun uzun ve az eğimli olması
Bu nedenle yağ, sorunun başında gelir. Çünkü sıcak yağ akarken sıvıdır, ancak boruda soğuyunca katılaşıp çepere yapışır. Ardından bu tabaka yemek artıklarını tutar ve borunun içi gün geçtikçe daralır. Diyarbakır Su ve Kanalizasyon İdaresi de yağ ve katı atıklarla ilgili uyarısında yağın borularda katılaşıp tıkaç oluşturduğunu belirtir.
Öte yandan sorun her zaman alışkanlıkla ilgili değildir. Örneğin bazı eski binalarda mutfak gideri, kolona uzun bir yatay hatla bağlanır. Eğim yetersizse su yavaş akar ve böylece artıklar yolda kalır. Böyle bir hatta mutfak gideri tıkanıklığı daha sık tekrar eder.
Tıkanmanın öncü işaretleri
Mutfak giderinde tıkanıklık genelde bir günde oluşmaz; önce küçük işaretler verir. Bu nedenle aşağıdaki işaretleri erken fark ederseniz tam tıkanma yaşamadan önlem alabilirsiniz:
- Evyedeki su eskisine göre yavaş akıyor
- Su akarken giderden guruldama sesi geliyor
- Evyeden ya da dolabın altından kötü koku yükseliyor
- Bulaşık makinesi çalışırken evyede su birikiyor
Kısacası suyun yavaş inmesi, borunun içinin daralmaya başladığını gösterir. Ayrıca bu aşamada müdahale etmek, tam tıkanmayı beklemekten çok daha kolaydır.
Evde neler yapabilirsiniz?
Hafif bir tıkanmada evde deneyebileceğiniz birkaç güvenli yöntem var. Ancak bunlar yalnızca başlangıç aşamasında işe yarar:
- Süzgeci temizleyinİlk olarak evye süzgecini çıkarın ve biriken artıkları çöpe atın.
- Sifonu açınÖrneğin elle açılan plastik sifonlarda altına bir kova koyun, sifonu söküp içini temizleyin.
- Pompa kullanınLastik pompayı gider ağzına tam oturtun ve birkaç kez bastırıp çekin. Ancak çift gözlü evyede önce diğer gideri kapatın.
- Sıcak su akıtınSon olarak bir süre sıcak musluk suyu akıtın; böylece gevşeyen kalıntı hatta ilerler.
Öte yandan bu yöntemler tıkanıklığı geçirmiyorsa sorun büyük olasılıkla sifonun ilerisinde, duvar içindeki borudadır. Bu durumda evde zorlamak yerine ustaya başvurmak daha güvenlidir.
Neleri yapmamalısınız?
Tıkanıklık inatla geçmediğinde akla ilk gelen yöntemler bazen işi zorlaştırır. Bu nedenle şunlardan kaçının:
- Üst üste kimyasal gider açıcı dökmek: Borulara ve contalara zarar verir, cildinize de sıçrama riski taşır.
- Farklı kimyasalları karıştırmak: Bazı ürünler birbirine karışınca zararlı gaz çıkarır.
- Gidere sert tel sokup zorlamak: Özellikle eski borulara ve conta bağlantılarına zarar verir.
- Tıkalı gidere su akıtmaya devam etmek: Su geri gelip dolabı ve zemini ıslatır.
Bunun yerine tıkanıklık birkaç denemede açılmıyorsa işi ustaya bırakın. Böylece hem boruyu hem de mutfak dolabını korursunuz.
Mutfak gideri tıkanıklığı tekrar ediyorsa
Aynı gider kısa aralıklarla tıkanıyorsa sorun büyük ihtimalle yalnızca birikme değildir. Örneğin boruda bir kırık, çökme ya da ters eğim ihtimali vardır. Ayrıca apartmanlarda ortak kolon tıkanırsa sorun yalnız sizin dairenizde kalmaz; alt katlardaki evyelerden su geri gelir. Kolondaki tıkanıklıkta bina yönetimiyle birlikte hareket etmek gerekir, çünkü ortak hat bütün daireleri ilgilendirir.
Bu durumda ilk olarak tıkanıklığın nerede olduğunu buluyoruz. Gerekirse gider görüntüleme ile boruya kamerayla bakıyoruz. Ardından gider tıkanıklığı açma işini nedenine uygun yöntemle yapıyoruz. Özellikle yağ birikmesinde, açma işinden sonra hattı gider yıkama ile temizlemek sorunun kısa sürede geri gelme ihtimalini azaltır.
Mutfak gideri tıkanıklığı nasıl önlenir?
Birkaç küçük alışkanlık, mutfak gideri tıkanıklığı riskini belirgin şekilde azaltır:
- Kızartma yağını soğuttuktan sonra bir şişede biriktirin.
- Tava ve tabaklardaki yağı yıkamadan önce kâğıt havluyla silin.
- Evyede ince gözlü bir süzgeç kullanın.
- Kahve telvesini ve yemek artıklarını çöpe atın.
- Ara sıra giderden bir süre sıcak su akıtın.
Ayrıca yalnız sıvı yağ değil, katı yağlar da sorun çıkarır. Örneğin tereyağı ve hayvansal yağlar boruda daha kolay katılaşır; bu yüzden onları da gidere göndermeyin.
Sonuç olarak biriken yağ, mutfak giderinin en büyük sorunudur. Biriktirdiğiniz atık yağı ise nereye verebileceğinizi belediyenizden öğrenebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Mutfak gideri tıkanıklığı için kimyasal kullanmalı mıyım?
Güçlü kimyasalları sık kullanmayı önermiyoruz. Çünkü bu ürünler zamanla borulara ve contalara zarar verir.
Gider açıldıktan sonra neden yine tıkanıyor?
Çünkü boru çeperindeki yağ tamamen temizlenmediyse kalan tabaka yeniden artık tutar. Bu yüzden sık tıkanan hatlarda açma işinden sonra yıkama öneriyoruz.
Bulaşık makinesi gideri tıkayabilir mi?
Evet, çünkü makine yemek artıklarını da aynı gidere gönderir. Bu nedenle tabaklardaki artıkları önce çöpe sıyırın ve makinenin filtresini düzenli temizleyin.
